چهارم ابتدایی

دانستنی ها وتجربیات

روش تدریس های مختلف

  الگوی تدریس کاوشگری:

فرصت تعامل خلاق بین یادگیرنده ومحیط را از طریق ایجادیک موقعیت مشکل آفرین و ابهام دار فراهم می کند.

مراحل اجرای الگوی تدریس گاوشگری :

1-برهم زدن تعادل: ارایه ی یک موقعیت اسرارآمیز،ابهام دار، مهیج وغیرمعمول ازطریق انجام یک آزمایش ،تعریف یک پدیده،نشان دادن یک عکس و...

2- پرسشگری : تمرکزدانش آموزان روی موقعیت ارایه شده.  پرسش های دانش آموزان پیرامون موقعیت.

هوشیاری معلم و خوداری از توضیح مستقیم درباره ی مو قعیت .

3-فرضیه سازی: ارایه ی راحل هایی برای پرسش های مطرح شده توسط دانش آموزان.

تاکید معلم روی متغیرها جهت ساخت فرضیه توسط دانش آموزان.

4- آزمایشگری: جمع آوری دقیق اطلاعات از منابع متعبر مانند کتاب و...توسط دانش آموزان. طبقه بندی اطلاعات و آزمون فرضیه ها

5- تحلیل : توضیح دانش آموزان پیرامون مسئله .سازمان دهی و تحلیل نتایج کسب شده . تعمیم نتایج به موقعیت های جدید.

الگوی تدریس ساخت گرایی (E5) :

روش E5 فرصت کشف فعال ، آزمایش وتفکر خلاق را در اختیار دانش آموزقرار می دهد.نقش معلم در این روش فعال کردن دانش آموز، زمینه سازی و هدایت فعالیت های یادگیری است.

مراحل اجرای الگوی ساخت گرایی:

1- درگیر کردن : تحریک حس کنجکاوی و علاقه ی دانش آموزان از طریق انجام یک فعالیت، طرح یک سوال جالب ، خواندن یک داستان نیمه تمام ، نشان دادن یک عکس جالب و...

2-کاوش : مشاهده دقیق وثبت مشاهدات .  تفکر آزاد و بحث گروهی . پیش بینی و انجام آزمایش (پرورش مهارت کاوشگری )

3-توصیف : شرح و توصیف دقیق مشاهدات به صورت کتبی و شفاهی. بیان راه حل ها و پاسخ های احتمالی ( پرورش مهارت تفکر انتقادی و تجزیه وتحلیل )

4- شرح و بسط : جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف . تعمیم وگسترش یافته ها وایجادارتباط بین ایده های مرتبط به هم .  

 (پرورش توانایی کاربرد مفاهیم در موقعیت های جدید .)

5- ارزشیابی : ارزیابی دانش و به ویژه مهارت های کسب شده در فرآیند یادگیری . استفاده از خود ارزیابی.         

 الگوی تدریس پژوهش آموزی :

هدف اساسی این الگو تقویت فرآیندهای تفکراستقرایی و استدلال علمی است . استفاده از این الگو سبب افزایش درک و فهم مفاهیم علمی ،تفکر خلاق ومهارت های کسب اطلاعات و تجربه و تحلیل آن می شود.

  مراحل اجرای الگوی پژوهش گرایی:

1- مشخص کردن مسئله :  انتخاب مسئله. قراردادن دانش آموزان درموقعیت مسئله . هماهنگی با گروه ها وآزمایشگاه مدرسه جهت تهیه ی وسایل و امکانات مورد نیاز .

2- بیان مسئله : بیان دقیق موضوع ، اهداف و سوال های مورد پژوهش . فرضیه سازی دانش آموزان .

3-جمع آوری اطلاعات : به دست آوردن اطلاعات جهت بررسی فرضیه ها . انجام آزمایش (آزمون) برای تعیین درستی یا نادرستی فرضیه ها. مشاهده دقیق و یادداشت برداری.  

4- تجزیه وتحلیل اطلاعات : بررسی وسازمان دهی اطلاعات. جمع بندی و نتیجه گیری از اطلاعات کسب شده . قضاوت درباره ی درستی یا نادرستی فرضیه ها .

5- ارایه گزارش : توضیح معلم درباره ی روش نوشتن گزارش توسط   دانش آموزان به صورت کتبی یا بیان شفاهی .                  بررسی و ارزشیابی گزارش گروه ها .

الگوی تدریس اعضای تیم

در این الگو هر فراگیر می تواند به اعضای تیم آموزش بدهد، بنابراین هر عضو هم به عنوان معلم وهم به عنوان شاگرد عمل می کند . همیاری بین اعضای تیم کلید موفقیت است. هیچ کس نمی تواند در کلاس درس خاموش باشد.

مراحل اجرای الگوی اعضای تیم :

1- آمادگی فردی : متن درس به بخش های مستقل و تقربیاً مساوی تقسیم می شود.دانش آموزان گروه بندی می شوند. برای هرفراگیریک بخش ازموضوع جهت مطالعه ی فردی تعیین می شود .

2- کار تیمی: هرفراگیربخشی راکه مطالعه کرده است برای دیگراعضای تیم خود تدریس می نماید.(فراگیرانی که درهرگروه مسئول  آموزش یک بخش خاص هستند می توانند قبل از تدریس ابتداگردهم آیند و روی بهترین شیوه ی تدریس تبادل نظر کنند

3- آزمون:  آزمونی با سوالات کوتاه پاسخ ویا عینی (به ویژه صحیح -غلط)از تمامی فراگیران به عمل می آیند.  کلید سوالات در اختیار فراگیران قرار می گیرد و نمرات فردی محاسبه می شود.هرتیم معدل نمرهای  فردی را محاسبه می کند.

4- نقد و بررسی : نمرات فردی وگروهی دربین اعضای تیم مورد بررسی و نقد قرارمی گیردومشکلات احتمالی برطرف می گردد. هرتیم کارآیی سهم هرعضورابه عنوان معلم ارزیابی می کند

5-جمع بندی : ازهرگروه یک دانش آموز به صورت داوطلبانه یا انتخابی تجارب و یافته های هر قسمت را به کلاس گزارش می دهد. پرسش و بحث گروهی صورت گرفته و توضیحات تکمیلی توسط معلم ارایه می شود.

الگوی تدریس بارش فکری

بارش فکری نوعی حمله ی ذهنی به موضوع است که طی آن ،شرایطی ایجاد می شودتا دانش آموزان ، فی البداهه نظر خودرا ابراز دارند. در جریان بارش فکری هرگونه انتقاد یا اعتراض ، روند فعالیت را کند می کندو فکر افراد را به جای تفکر در مورد موضوع به سوی انتقاد سوق می دهد.

مراحل اجرای الگوی بارش فکری :

1- طرح موضوع:   انتخاب و ارایه ی یک موضوع یا مسئله .   طرح سوالات ایده برانگیز .

2- گروه سازی و شرح قوانین :   تشکیل گروه ها . تعیین سرگروه و منشی . اعلام قوانین روش بارش فکری .

3- بارش ایده ها :  تمرکز دانش آموزان روی بروز ایده ها .   تاکید معلم به بیان تمامی ایده ها و کمیت پیشنهاد ها.

4- طبقه بندی ایده ها : دسته بندی ایده ها و تنظیم آن ها به ترتیب اولویت .  حذف نظرات مشابه و نا مناسب .

5- ارزشیابی ایده ها:  ارایه ی ایده های نهایی و پالایش شده .  اصلاح ایده های نادرست (از لحاظ علمی ) قضاوت درباره ایده ها و تاکید روی ایده های نو و خلاق .

الگوی تدریس مقایسه ای (بدیعه پردازی )

در قالب مفهوم استعاره و استفاده از انواع قیاس جریانی از خلاقیت را برای فراگیران ایجاد می کند. نقش معلم در این الگو ترغیب دانش آموزان به توصیف شرایط موجود وارایه قیاس برای رسیدن به مفهوم است .

مراحل اجرای الگوی مقایسه ای(بدیعه پردازی):

1- توصیف اولیه : دراین مرحله موضوع مورد نظرتوسط معلم ودانش آموزان توصیف می شود.(توصیف و تشریح شرایط موجود)

2- قیاس مستقیم : دراین قیاس دوموجود یا دو مفهوم با یک دیگرمقایسه می شود. در این مرحله موضوع یا مفهوم مورد نظر توسط دانش آموزان به یک شی یا موجود یا ... تشبیه می شود.

3- قیاس شخصی : دراین نوع قیاس دانش آموز خود را به داخل یک شی یا موجود ویا یک فضای جدید انتقال می دهد، آن گاه توصیف می کند که چه احساسی دارد.

4- قیاس تضاد : دراین نوع قیاس ، قیاس های مستقیم و شخصی بررسی و سپس قیاس هایی که بیش ترین تضاد را باهم دارند انتخاب می شوند .

5- توصیف دوباره : دراین مرحله از بهترین قیاس ها و تجربه های به دست آمده استفاده شده و موضوع مورد نظر دوباره ولی این بار به صورت خلاق توصیف می شود .

الگوی تدریس دریافت مفهوم

ما از راه مفهوم آموزی دنیا را در ذهن خود خلاصه می کنیم وبا ایجاد ارتباط میان آن ها ،پدیده های هستی را می شناسیم وبه تفکر می پردازیم . الگوی دریافت مفهوم زمینه لازم برای رشد فرآیند ساخت مفهوم  ( مفهوم سازی ) در ذهن دانش آموزان را فراهم می نماید.

مراحل اجرای الگوی دریافت مفهوم:

1- ارایه ی نمونه ها: گزینش مفهوم مناسب و سازماندهی آن در قالب نمونه های مثبت و منفی توسط معلم. مقایسه نمونه های مثبت ومنفی با یک دیگر و فرضیه سازی توسط دانش آموزان .

2- دستیابی به مفهوم:ارایه ی نمونه های بیش تر. تایید فرضیه ی درست، نام گذاری مفهوم و بیان تعاریف توسط معلم

3- تحلیل شیوه ی تفکر: بحث گروهی درباره ی فرضیه ها . بیان جریان تفکر دانش آموزان  برای دستیابی به مفهوم توسط خود دانش آموزان

الگوی تدریس طرح های شبکه ای (نقشه مفهومی )

این الگو فرصت فعالیت بیش تر نیمکره ی راست مغز را به یادگیرنده می دهد و سبب افزایش یادگیری و کسب بازدهی بیش تر می شود . با استفاده از نقشه مفهومی مطالب به صورت کد گذاری و رمز بندی شده در اختیار مغز گذاشته می شود در نتیجه برای مغز فرصت و نیروی کافی برای ذخیره سازی مطالب فراهم می آید.

مراحل اجرای الگوی نقشه مفهومی:

1- استخراج نکات کلیدی: روخوانی درس به صورت فردی یا گروهی.  توجه به عناوین ، نکات کلیدی و مفاهیم مهم درس . یادداشت برداری از مطالب مهم .

2- تشخیص مفاهیم اصلی از فرعی: تشخیص مفاهیم اصلی و فرعی . تصمیم گیری درباره ی مدل نقشه . تعیین تعداد شاخه های اصلی و فرعی.

3- تکمیل نقشه :  رسم نقشه مفهومی.  نوشتن مفاهیم اصلی و فرعی داخل نقشه .  استفاده ازرنگ ، شکل و...  برای جدا کردن . شاخه های اصلی و فرعی از یک دیگر .

4- ارزشیابی :بررسی نقشه های مفهومی دانش آموزان .  بحث و گفتگو جهت اصلاح نقشه ها .

ارایه ی سوال به صورت نقشه ی مفهومی از درس توسط معلم.

 منبع : مجموعه کتاب های آموزش علوم

دبیرمجموعه : محمود امانی تهرانی

مولفان :زهرا حریر فروش و مهرناز صادقی

+ نوشته شده در  ساعت 9:41  توسط ا.ف  |